Μαθήματα από τον Τόπο Όπου Έζησε ο Ιησούς
https://www.jw.org/finder?srcid=share&wtlocale=G&lank=pub-jwbcov24_9_VIDEO
Στην καρδιά της Μέσης Ανατολής βρίσκονται τα μέρη όπου περπάτησε ο Ιησούς.
Πώς ήταν αυτά τα μέρη την εποχή του Ιησού; Και ποια διδάγματα αντλούμε από αυτά για τη ζωή μας σήμερα; Το φρούριο-ανάκτορο Ηρώδειο, νότια της Ιερουσαλήμ, το οποίο είχε φτιάξει ο Ηρώδης ο Μέγας.
Όπως πολλά φρούρια, έτσι και αυτό βρίσκεται πάνω σε ένα βουνό ώστε να έχει μεγάλη ορατότητα ολόγυρα.
Αποτελεί επίσης ιδανικό σημείο για να ξεκινήσουμε το ταξίδι.
Γεια σου, Άντι.
Σε ευχαριστώ πολύ.
Ανυπομονώ να δω όλα τα μέρη που θα μου δείξεις.
Για να προσανατολιστούμε καλύτερα, ζητήσαμε τη βοήθεια ενός ντόπιου αδελφού που ξέρει πού μπορούμε να έχουμε την καλύτερη θέα όλης της περιοχής.
Ντάνιελ, η θέα είναι απίστευτη!
Τι ακριβώς μπορούμε να δούμε από εδώ; Το σημείο είναι φοβερό γιατί από εδώ μπορούμε να δούμε πολλές πασίγνωστες τοποθεσίες για τις οποίες έχουμε διαβάσει στη Γραφή.
Λόγου χάρη, ακριβώς πίσω μας είναι η Ιερουσαλήμ και το Όρος των Ελαιών.
Από εδώ ξεκινάει η έρημος της Ιουδαίας.
Και εκεί κάτω (βλέπεις που φαίνεται;) είναι η Νεκρά Θάλασσα.
Από εδώ λοιπόν μπορείς να έχεις μια εικόνα της Υποσχεμένης Γης.
Αλλά το σημαντικότερο από όλα, μας βάζει στην ιστορία του Ιησού —όχι μόνο επειδή αυτό το μέρος συνδέεται με τον Ηρώδη τον Μέγα αλλά και επειδή από εδώ έχεις τρομερή θέα της Βηθλεέμ, είναι εκεί πέρα, πίσω από τον λόφο.
Πω πω!
Εκεί που γεννήθηκε ο Ιησούς —είναι εκπληκτικό να το βλέπεις.
Ξέρεις όμως τι μου κάνει εντύπωση; Κοιτάζω το έδαφος, είναι γεμάτο λόφους.
Όλη τους τη ζωή οι άνθρωποι πρέπει να ανεβοκατέβαιναν λόφους.
Ναι, έχεις δίκιο. Σκέψου το εξής: Εδώ είμαστε 750 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας και η Βηθλεέμ είναι λίγο πιο ψηλά από εμάς, ενώ η Νεκρά Θάλασσα που είναι τόσο κοντά είναι 400 μέτρα κάτω από το επίπεδο της θάλασσας!
Το χαμηλότερο σημείο στη γη.
Όταν λοιπόν η Γραφή λέει ότι κατέβαιναν σε ένα μέρος ή ανέβαιναν σε ένα μέρος, μιλάει κυριολεκτικά.
Άρα, δεν “ανέβαιναν” πηγαίνοντας πιο βόρεια όπως βλέπουμε τον χάρτη, “ανέβαιναν” όσον αφορά το υψόμετρο.
Όντως, και αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό μάθημα που παίρνουμε από τη γεωγραφία αυτού του τόπου.
Η υψομετρική διαφορά από εκεί όπου ξεκινήσαμε το ταξίδι μας στη Νεκρά Θάλασσα στα νότια μέχρι την κορυφή του όρους Αερμών στα βόρεια, είναι πάνω από 3.000 μέτρα.
Όσο περισσότερο ταξιδεύεις σε αυτόν τον τόπο, τόσο περισσότερους λόφους και βουνά χρειάζεται να ανεβείς.
Για να καταλάβω καλύτερα το μακρύ και κοπιαστικό ταξίδι που έκανε η οικογένεια του Ιησού για να πηγαίνει στις ετήσιες γιορτές στην Ιερουσαλήμ, ο Ντάνιελ με πήγε σε ένα άλλο σημείο με θέα, κοντά στη Ναζαρέτ.
Ναι, υπήρχαν δύο βασικές διαδρομές που οδηγούσαν προς την Ιερουσαλήμ.
Και οι δύο περνούσαν ακριβώς από εδώ—από αυτή την κοιλάδα.
Φαντάσου λοιπόν την οικογένεια του Ιησού από τη Ναζαρέτ, πίσω μας, να κατεβαίνουν στην κοιλάδα εδώ και μετά να ανηφορίζουν σιγά σιγά 600 μέτρα ψηλότερα μέσα από τη Σαμάρεια για να φτάσουν τελικά στην Ιερουσαλήμ.
Από όσα έχω δει σήμερα, φαντάζομαι δεν ήταν και πολύ εύκολο ταξίδι.
Καθόλου εύκολο.
Το έδαφος δεν συνεχίζει έτσι επίπεδο.
Το να έχουμε μια εικόνα για αυτόν τον τόπο μας βοηθάει να καταλάβουμε καλύτερα τα ταξίδια που αναφέρονται στη Γραφή.
Ο Ιωσήφ και η ετοιμόγεννη Μαρία, δείχνοντας ταπεινοφροσύνη και υπακοή, ανέβηκαν στην Βηθλεέμ.
Αργότερα, συνήθιζαν ως οικογένεια να ανεβαίνουν «κάθε χρόνο στην Ιερουσαλήμ».
Η Μαρία και ο Ιωσήφ ξεπερνούσαν φυσικά εμπόδια για να συμμετέχουν στην αληθινή λατρεία στον ναό.
Αλλά εμείς δεν χρειάζεται να έρθουμε εδώ για να περπατήσουμε στα ίχνη τους.
Μπορούμε να το κάνουμε αυτό, μεταφορικά μιλώντας, όταν ανεβαίνουμε τα δικά μας βουνά για χάρη του Ιεχωβά και ξεπερνάμε όποια εμπόδια προκύπτουν ώστε “να μην παύουμε να συναθροιζόμαστε”.
Το γαϊδούρι το θεωρούν κάποιες φορές ασήμαντο ζώο.
Σε όλη την ιστορία όμως του λαού Ισραήλ αποτελούσε κομμάτι της καθημερινής ζωής.
Γιατί; Χάρη στις κοφτές οπλές του έχει πιο σταθερό βάδισμα από το άλογο, και έτσι μπορούσε να κινείται καλύτερα στις απότομες πλαγιές και στα ανώμαλα ορεινά εδάφη της γύρω περιοχής.
Τα μεγάλα αφτιά του γαϊδουριού για τα οποία φημίζεται συμβάλλουν στο να αποβάλλει γρήγορα την εσωτερική του θερμότητα και έτσι να παραμένει δροσερό σε υψηλές θερμοκρασίες.
Τα γαϊδούρια διαθέτουν επίσης εξαιρετική μνήμη, κάτι που τα βοηθάει να θυμούνται διαδρομές και ανθρώπους.
Αυτό το φαινομενικά ασήμαντο υποζύγιο έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από ό,τι νομίζουν πολλοί.
Έλα.
Στη συνέχεια, θα διδαχτούμε από ένα άλλο ζώο —ένα ζώο που μας βοηθάει να καταλάβουμε ότι για τον Ιεχωβά και εμείς έχουμε πολύ μεγαλύτερη αξία από ό,τι νομίζουμε.
Αυτό είναι ένα πολύ καλά διατηρημένο κολουμβάριο, όπως ονομαζόταν παλιότερα ο περιστερώνας.
Έχουν βρεθεί διάφοροι τύποι σε όλο το Ισραήλ.
Ο συγκεκριμένος είναι σειρές από κοιλώματα λαξευμένα στον ασβεστόλιθο.
Σε κάθε ένα από τα κοιλώματα ζούσε ένα ζευγάρι περιστέρια, τα εξέτρεφαν εδώ.
Και, αν κρίνουμε από το πόσα πολλά κοιλώματα υπάρχουν, η εκτροφή περιστεριών ήταν ολόκληρη επιχείρηση.
Γιατί είχαν τόσο μεγάλη ζήτηση τα περιστέρια; Το κρέας τους χρησίμευε ως τροφή και τα περιττώματά τους ως λίπασμα.
Τα περιστέρια όμως χρησίμευαν και σε κάτι άλλο.
Όταν γεννιόταν ένα παιδί, οι γονείς έπρεπε να προσφέρουν ένα περιστέρι ως προσφορά για αμαρτία και άλλο ένα ως ολοκαύτωμα αν δεν μπορούσαν να προσφέρουν ένα νεαρό κριάρι.
Αυτό εξηγεί γιατί όσο περισσότερο πλησιάζουμε στην Ιερουσαλήμ και στην περιοχή του ναού, τόσο πιο πολλοί αρχαίοι περιστερώνες έχουν ανασκαφεί.
Ακριβώς δίπλα στο Όρος του Ναού ανακαλύφτηκε ένα θραύσμα του πρώτου αιώνα όπου απεικονίζονται δύο πουλιά και δίπλα υπάρχει η λέξη «θυσία».
Δίπλα στο Όρος του Ναού έχουν βρεθεί επίσης νομίσματα, ζύγια εμπόρων, ακόμη και μαγαζιά από την εποχή του Ιησού.
Αυτά τα ευρήματα μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι σε αυτούς εδώ τους δρόμους μπορούσαν να αγοράσουν οι πιστοί, ακόμη και οι φτωχοί, ζώα για να τα προσφέρουν ως θυσία στον Ιεχωβά.
Αυτή η διευθέτηση μας διδάσκει ότι ο Ιεχωβά αγαπάει τον καθέναν μας και ότι δέχεται το καλύτερο που του δίνουμε, ακόμη και αν εμείς νομίζουμε ότι είναι ασήμαντο.
Η αξία μας για τον Ιεχωβά δεν καθορίζεται από τις περιστάσεις μας.
Ο Ιεχωβά θεωρεί πολύτιμη την ολόψυχη υπηρεσία μας, ακόμη και αν έχουμε περιορισμούς λόγω ηλικίας, υγείας ή άλλων περιστάσεων.
Όπως λέει και η Γραφή, «ο άνθρωπος βλέπει ό,τι είναι ορατό στα μάτια, αλλά ο Ιεχωβά βλέπει μέσα στην καρδιά».
Την εποχή του Ιησού, οι οικογένειες θεωρούσαν πολύ σημαντικό το να τρώνε μαζί.
Και κάτι που υπήρχε σχεδόν σε κάθε τραπέζι ήταν το ψωμί.
Μάλιστα, υπολογίζεται ότι το 50 με 70 τοις εκατό της διατροφής των ανθρώπων τότε αποτελούνταν από ψωμί.
Είναι ενδιαφέρον ότι στο πρωτότυπο εβραϊκό και ελληνικό κείμενο το ρήμα «γευματίζω» σημαίνει κυριολεκτικά «τρώω ψωμί».
Φυσικά, για να μπορέσεις να το φας, έπρεπε πρώτα να το φτιάξεις.
Και παρότι χρειάζονταν λίγα και απλά υλικά, δεν ήταν εύκολη δουλειά.
Για να φτιάξουν αλεύρι, οι γυναίκες του σπιτιού έπρεπε να αλέσουν το σιτάρι, το κριθάρι ή άλλα σιτηρά σε έναν μύλο.
Ανάλογα με το είδος του μύλου ή το πόσα άτομα άλεθαν μπορεί να έπαιρνε και ώρες μέχρι να έβγαζαν αλεύρι για μια ολόκληρη οικογένεια.
Στη συνέχεια, ίσως κοσκίνιζαν το αλεύρι για να απομακρύνουν πετραδάκια που είχαν μείνει από τον μύλο.
Σαν να μην έφτανε αυτό, έπρεπε και να βγάλουν νερό από το κοντινότερο πηγάδι ή στέρνα.
Αυτό εδώ έχει περίπου 6 μέτρα βάθος, αλλά εκείνο που θεωρείται ότι είναι το πηγάδι του Ιακώβ υπολογίζεται ότι έχει τουλάχιστον 23 μέτρα βάθος.
Βλέπετε εδώ τις σχισμές που δημιουργήθηκαν με το πέρασμα του χρόνου.
Το τράβηγμα του σχοινιού όλα αυτά τα χρόνια έχει καταπονήσει τις πέτρες.
Φαντάζομαι το ίδιο καταπονημένοι θα νιώθαμε και εμείς αν ανεβάζαμε μερικούς κουβάδες ή στάμνες.
Κουρασμένος και πεινασμένος, πετάγομαι να δω κάποιους από τους καινούριους μου φίλους.
Και μου έχουν τάξει να μου φτιάξουν ψωμί!
Η αδελφή Τζαμίλα έχει μάθει και αυτή από μικρή να αλέθει αλεύρι με το χέρι.
Όπως συνέβαινε στην εποχή του Ιησού, έτσι και σήμερα το να προμηθεύεις τα απαραίτητα στην οικογένειά σου απαιτεί χρόνο και δυνάμεις.
Όταν όμως η οικογένεια τρώει μαζί, αναζωογονείται όχι μόνο από σωματική άποψη αλλά και από πνευματική.
Όταν τρώμε μαζί με άλλους, ερχόμαστε πιο κοντά τους αλλά και πιο κοντά στον Ιεχωβά.
Αυτή είναι μια απλή συνταγή, όπως του ψωμιού, αλλά θα είναι πάντα επιτυχημένη.
Ο Ιωσήφ και η Μαρία μπορεί να μη ζούσαν μέσα στην πολυτέλεια, αλλά η οικογένειά τους απολάμβανε πολύ όμορφες στιγμές κάθε μέρα.
Τους ενδιέφερε περισσότερο το κλίμα που υπήρχε στο τραπέζι και όχι τόσο τι φαγητό είχαν.
Μας ενδιαφέρει και εμάς αυτό.
Όπως διαβάζουμε στις Παροιμίες: «Καλύτερα ένα πιάτο λαχανικά και να υπάρχει αγάπη παρά ένας καλοθρεμμένος ταύρος και να υπάρχει μίσος».
Η σύγχρονη πόλη της Ναζαρέτ —για να ταξιδέψουμε πίσω στον χρόνο εδώ χρειάζεται να δούμε κάτω από την επιφάνεια του εδάφους της.
Αλλά όσα ανακαλύπτουμε αξίζουν τον κόπο!
Αυτά εδώ είναι τα ερείπια ενός ιουδαϊκού σπιτιού του πρώτου αιώνα.
Έχουν βρεθεί πολύ λίγα.
Αυτό εδώ το μέρος μάς δίνει μια εικόνα για το πώς ήταν η Ναζαρέτ όταν ήταν ο Ιησούς μικρός.
Στα δρομάκια εδώ γύρω, ο Ιησούς και τα αδέλφια του γελούσαν και έπαιζαν.
Αλλά όταν γύριζαν στο σπίτι τους, πώς ήταν η ζωή εκεί; Τα μικρά σπίτια είχαν μόνο ένα ή δύο δωμάτια.
Τους τοίχους τους έφτιαχναν είτε από πέτρες είτε από πλίθους και μετά μπορεί να τους κάλυπταν με σοβά.
Έβαζαν κορμούς δέντρων για να στηρίξουν την οροφή, την οποία έφτιαχναν από καλάμια ή κλαδιά και την κάλυπταν με πηλό.
Έτσι έφτιαχναν τον κύριο χώρο του σπιτιού, τον οποίο η οικογένεια χρησιμοποιούσε συνεχώς.
Εδώ οι γυναίκες και τα κορίτσια έκαναν διάφορες εργασίες μαζί, για παράδειγμα έκλωθαν, ύφαιναν, μαγείρευαν.
Εδώ επίσης η οικογένεια έτρωγε μαζί.
Κατόπιν τη νύχτα, όλη η οικογένεια κοιμούνταν ο ένας δίπλα στον άλλον, πάνω σε χαλάκια που έστρωναν στο πάτωμα.
Αν το σπίτι ήταν διώροφο, κοιμούνταν στον δεύτερο όροφο.
Οι τεχνίτες, όπως ο Ιωσήφ, είχαν συνήθως και ανοιχτά εργαστήρια δίπλα από το σπίτι.
Για να ανεβούν στην ταράτσα χρησιμοποιούσαν φορητές ή χτιστές σκάλες.
Ανάλογα με την εποχή, στην ταράτσα έτρωγαν μαζί, χαλάρωναν μαζί και ασκούσαν λατρεία μαζί.
Ο νόμος του Ιεχωβά απαιτούσε να χτίζουν ένα στηθαίο, ένα τοιχάκι, γύρω γύρω στην ταράτσα, ώστε όταν η οικογένεια χρησιμοποιούσε αυτόν τον επιπλέον απαραίτητο χώρο να είναι ασφαλής.
Η ζωή ήταν απλή και πιθανότατα η Μαρία και ο Ιωσήφ ζούσαν σε ένα φτωχικό σπίτι.
Ο Ιεχωβά όμως δεν τους επέλεξε για τον υλικό τους πλούτο, αλλά για τις πνευματικές τους ιδιότητες.
Το κλίμα αγάπης, ευτυχίας και ειρήνης μέσα σε αυτό το σπιτικό είχε τεράστια αξία.
Ήταν ένα μέρος όπου όλη η οικογένεια μπορούσε να συμβιώνει, να μαθαίνει, να εργάζεται και να αποδίδει λατρεία μαζί —ένα μέρος όπου όλοι μπορούσαν να νιώθουν ασφαλείς, όχι μόνο από σωματική άποψη, αλλά και από πνευματική, ηθική και συναισθηματική άποψη.
Αν και δεν ξέρουμε πού ακριβώς στη Ναζαρέτ έμεναν η Μαρία και ο Ιωσήφ, ξέρουμε ότι αγαπούσαν τον Θεό και ότι μιλούσαν για αυτόν και για τους νόμους του “όταν κάθονταν στο σπίτι τους”.
Κάνοντας το ίδιο, μπορούμε και εμείς να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να προοδεύσουν και να γίνει και το δικό μας σπίτι ένα λιμάνι θαλπωρής.
Ο δρόμος με τα σκαλοπάτια.
Θαμμένος κάτω από την Ιερουσαλήμ σχεδόν 2.000 χρόνια— Στις μεγάλες γιορτές, χιλιάδες λάτρεις συνέρρεαν στην Ιερουσαλήμ και ανέβαιναν μαζί αυτά εδώ τα σκαλοπάτια καθώς κατευθύνονταν προς τον ναό, το σημαντικότερο μέρος της πόλης.
Επί αιώνες, αυτές οι γιορτές προωθούσαν την ενότητα και την αγάπη ανάμεσα στους Ισραηλίτες.
Αλλά υπήρχαν αυτά ανάμεσα και σε όσους ταξίδευαν μαζί με τον Ιησού και την οικογένειά του; Για να το διαπιστώσουμε, ας σκεφτούμε κάτι που συνέβη σε ένα άλλο τμήμα του ταξιδιού —στον δρόμο της επιστροφής.
—Νταν!
—Γεια σου, Άντι!
—Πώς πάει φίλε μου; Όλα καλά; —Χαίρομαι που σε βλέπω!
Πώς σου φαίνεται; Πω πω, υπέροχη θέα!
Ναι.
Αυτά τι είναι; Για να καταλάβουμε καλύτερα το ταξίδι, ζητήσαμε τη βοήθεια του Ντάνιελ.
—Είναι για σένα.
—Ευχαριστώ.
Δεν θα πάμε πολύ μακριά.
Μας πηγαίνει να δούμε μια από τις πιθανές διαδρομές που μπορεί να ακολούθησε ο Ιησούς και η οικογένειά του στην επιστροφή προς τη Ναζαρέτ —τη διαδρομή που περνάει μέσα από την έρημο της Ιουδαίας.
Αυτό το μέρος είναι φανταστικό γιατί μας δίνει μια εικόνα για το πρώτο τμήμα του ταξιδιού.
Εκεί στο βάθος είναι το Όρος των Ελαιών και η Ιερουσαλήμ είναι ακριβώς από πίσω.
Και αυτή εδώ είναι η Ιεριχώ.
Ο αρχαίος δρόμος που συνέδεε τις δύο πόλεις ήταν πάνω από 20 χιλιόμετρα.
Αν λοιπόν πήραν αυτή τη διαδρομή, κάπου εδώ πρέπει να σταμάτησαν για να διανυκτερεύσουν.
Ναι, αλλά όποια διαδρομή και αν ακολούθησαν, το σίγουρο είναι ότι μετά από ταξίδι «μιας ημέρας» θα είχαν καλύψει πολύ μεγάλη απόσταση.
Ναι, βέβαια.
Βλέποντας πόσο μεγάλη απόσταση πρέπει να διένυσαν η Μαρία και ο Ιωσήφ προτού προσέξουν ότι ο γιος τους έλειπε, καταλαβαίνουμε καλύτερα αυτά που λέει η Γραφή.
Σε όλο αυτό το μακρύ ταξίδι, υπέθεσαν ότι ο Ιησούς ήταν μαζί με τους συγγενείς ή τους φίλους που ταξίδευαν μαζί τους.
Αυτό αποδεικνύει την ενότητα και την αγάπη που υπήρχε ανάμεσα σε αυτούς τους λάτρεις του Ιεχωβά.
Σήμερα, η αγάπη για τον Ιεχωβά και για τον Λόγο του αποτελούν το θεμέλιο της Χριστιανικής μας αδελφότητας.
Άσχετα από το ποιοι είμαστε ή από το πού είμαστε, «είμαστε μέλη που ανήκουν το ένα στο άλλο».
Καθώς πορευόμαστε στη ζωή, χαιρόμαστε μαζί και, δυστυχώς κάποιες φορές, κλαίμε και μαζί.
Αλλά σε κάθε περίπτωση, είμαστε μαζί.
Και ίσως αυτό το μάθημα χρειάζεται να θυμόμαστε.
Η Μαρία και ο Ιωσήφ δεν πορεύονταν μόνοι τους, το ίδιο και εμείς.
Τελ Γεριχό —«τελ» λέγεται το ύψωμα που δημιουργήθηκε από τα ερείπια προγενέστερων πόλεων και πολιτισμών.
Το καθένα αφηγείται τη δική του ιστορία.
Αλλά και οι οικογενειάρχες αφηγούνταν αυτές τις ιστορίες όταν δίδασκαν τα παιδιά τους για τον Ιεχωβά.
Καθώς οι οικογένειες περπατούσαν στον δρόμο που περνούσε από αυτό εδώ το μέρος, φαντάζομαι πόσο θα τρελαίνονταν τα παιδιά να ακούν την ιστορία για τα τείχη της Ιεριχώς και πώς ο Ιεχωβά τα έκανε να πέσουν.
Η εκπαίδευση στον αρχαίο Ισραήλ είχε ως βάση τις Γραφές.
Ξεκινούσε από το σπίτι και συνεχιζόταν στη συναγωγή.
Σκοπός της εκπαίδευσης που είχε ορίσει ο Ιεχωβά δεν ήταν να διασφαλίσει μια καλή θέση στην κοινωνία, αλλά μια καλή υπόσταση ενώπιόν του.
Βέβαια, οι γονείς δίδασκαν τα παιδιά τους και δεξιότητες απαραίτητες για τη ζωή.
Ο πατέρας αφιέρωνε χρόνο για να διδάξει την τέχνη του στα αγόρια, ενώ οι μητέρες δίδασκαν τα κορίτσια πώς να είναι καλές νοικοκυρές.
Υπήρχε όμως μια θεμελιώδης πτυχή της εκπαίδευσης που θα βοηθούσε το παιδί σε όλους τους τομείς της ζωής του —το να μάθει να διαβάζει και να γράφει.
Για να μάθουμε περισσότερα, κατευθυνόμαστε στα ισραηλιτικά ερείπια του Τελ Γκέζερ.
Πριν από περίπου εκατό χρόνια, ανάμεσα στα ερείπια ανακαλύφτηκε μια ασβεστολιθική πινακίδα περίπου όσο αυτό εδώ το αντίγραφο.
Χρονολογείται από τον δέκατο αιώνα Π.Κ.Χ και έγινε γνωστή ως Ημερολόγιο της Γεζέρ.
Περιέχει έναν απλό κατάλογο των εποχών, πράγμα που οδήγησε τους αρχαιολόγους στο συμπέρασμα ότι γράφτηκε από κάποιον μαθητή ως μέρος κάποιας άσκησης.
Όταν τα πήλινα σκεύη έσπαζαν, χρησιμοποιούσαν τα θραύσματα για να γράφουν πάνω σε αυτά.
Σε αυτό το θραύσμα φαίνονται εβραϊκά γράμματα που πιθανότατα είναι άσκηση ενός μαθητή.
Οι άνθρωποι έγραφαν επίσης πάνω σε πλάκες καλυμμένες με κερί.
Όταν ένας μαθητής έκανε κάποιο λάθος, μπορούσε εύκολα να το σβήσει λειαίνοντας το κερί και να γράψει ξανά.
Όλα αυτά τα ευρήματα συμφωνούν με όσα διαβάζουμε στη Γραφή.
Ο λαός του Θεού θεωρούσε σημαντική την ανάγνωση και τη γραφή πολύ πριν από την εποχή του Ιησού.
Μεγαλώνοντας σε έναν τέτοιο πολιτισμό, και ο Ιησούς έμαθε να διαβάζει και να γράφει.
Έτσι απέκτησε την ικανότητα να μελετάει τον Λόγο του Θεού, πράγμα που βάθαινε τη γνώση του και την αγάπη του για τον Ιεχωβά.
Έχουν περάσει χιλιάδες χρόνια, αλλά ισχύει και σήμερα το ίδιο.
Για να πλησιάσουν τον Θεό, τα παιδιά μας πρέπει να μελετούν τον Λόγο του και να βοηθούν και άλλους να το κάνουν αυτό.
Για να το καταφέρουν, πρέπει να μιλούν, να διαβάζουν και να γράφουν όσο καλύτερα μπορούν.
Το σχολείο τούς διδάσκει αυτές τις ικανότητες, αλλά αν τα παιδιά μας αναπτύσσουν και βελτιώνουν αυτές τις ικανότητες στην εκκλησία, θα μπορούν, όπως ο Ιησούς, να “γίνονται ολοένα και πιο σοφά και να βρίσκουν περισσότερη εύνοια στα μάτια του Θεού και των ανθρώπων”.
Η θάλασσα της Γαλιλαίας —στη δυτική ακτή βρίσκονται τα ερείπια της πόλης Μαγδαλά του πρώτου αιώνα.
Μεταξύ αυτών, υπάρχει και μια συναγωγή από την εποχή του Ιησού, μια από τις ελάχιστες που έχουν ανακαλυφτεί μέχρι σήμερα.
Οι συναγωγές χτίζονταν, σύμφωνα με μια επιγραφή, “για την ανάγνωση του νόμου και τη διδασκαλία των εντολών”.
Πώς ήταν άραγε εσωτερικά; Η συναγωγή διέθετε έναν κεντρικό χώρο σύναξης που περιμετρικά είχε βαθμιδωτά καθίσματα, κερκίδες, για να κάθονται οι άντρες και οι γυναίκες.
Είχε επίσης ένα κιβώτιο όπου φύλαγαν τις Άγιες Γραφές.
Στο κέντρο της αίθουσας, υπήρχε ένα βήμα με αναλόγιο όπου στεκόταν ο ομιλητής ή ο αναγνώστης.
Σκοπός αυτών των κτιρίων ήταν να πηγαίνουν εκεί όλοι από την τοπική κοινότητα για να ακούσουν και να μάθουν για τον Θεό τους, τον Ιεχωβά.
Και η Μαρία το έκανε αυτό.
Καθώς άκουγε προσεκτικά και στοχαζόταν όσα λέγονταν εκεί, ανέπτυξε μια στενή σχέση με τον Ιεχωβά.
Αυτό τη βοήθησε να εμπιστεύεται στην ικανότητα του Ιεχωβά να κάνει αυτό που φαίνεται αδύνατον.
Παράλληλα, όσοι ήταν στην Ιερουσαλήμ λάτρευαν τον Ιεχωβά στον ναό.
Συνήθως, όταν ακούμε τη λέξη «ναός», σκεφτόμαστε ένα μόνο κτίριο, αλλά αυτή η λέξη περιλάμβανε ένα τεράστιο συγκρότημα που βρισκόταν εδώ, στο Όρος Μοριά.
Σύμφωνα με την ιστορία, ο Ηρώδης ο Μέγας διπλασίασε την έκταση της περιοχής του ναού.
Η περιοχή του ναού περιβαλλόταν από στοές.
Υπήρχαν αρκετοί υπαίθριοι χώροι, ή αλλιώς αυλές, που οδηγούσαν όλο και πιο κοντά στο κτίριο του ναού.
Αυτή η πλατεία έχει ακόμη και σήμερα τη δυνατότητα να φιλοξενεί εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Και μεγάλο μέρος των αρχικών τοίχων αντιστήριξης που βρίσκονταν από κάτω του σώζονται μέχρι σήμερα.
Θέλετε να δούμε για τι μεγέθη μιλάμε; Μια πέτρα λίγο πιο πέρα σε αυτή την πλευρά του τείχους υπολογίζεται ότι έχει περίπου 14 μέτρα μήκος, 4 μέτρα πλάτος και 4 μέτρα ύψος!
Με τέτοιες διαστάσεις, λογικά πρέπει να ζύγιζε γύρω στους 600 τόνους!
Η περιοχή του ναού είναι κολοσσιαία.
Μια ηλικιωμένη χήρα που νήστευε, ίσως ένιωθε πολύ μικρή ή και αόρατη σε αυτό το μέρος.
Αλλά η Άννα, παρά την κακή πνευματική κατάσταση του έθνους, ερχόταν εδώ κάθε μέρα «με νηστείες και δεήσεις».
Ο Ιεχωβά όχι μόνο την παρατηρούσε, αλλά την ευλόγησε κιόλας για την αφοσίωσή της.
Περίπου 70 χρόνια αργότερα, όταν τα ρωμαϊκά στρατεύματα κατέστρεψαν τον ναό, μπορούσες να σταθείς εδώ στο Όρος των Ελαιών και να τον δεις να κείτεται ερειπωμένος.
Αλλά το υπόμνημα ειλικρινών ατόμων όπως η Μαρία και η Άννα παραμένει άθικτο μέχρι τις ημέρες μας.
Ο Ιεχωβά θεωρούσε πολύτιμη τη λατρεία τους επειδή πήγαζε από την καρδιά τους, και το ίδιο ισχύει και για εμάς σήμερα.
Είτε είστε νέοι είτε ηλικιωμένοι, όπως λέει στην Προς Εβραίους, κεφάλαιο 6, εκείνος δεν ξεχνάει «το έργο σας και την αγάπη που δείξατε για το όνομά του».
Και ίσως αυτό είναι το κεντρικό δίδαγμα από όσα είδαμε ως τώρα από τον τόπο όπου έζησε ο Ιησούς.
Για τον Ιεχωβά, οι άνθρωποι έχουν αξία, όχι τα μέρη.
jwbcov24-9.v Ελληνικήwww.jw.org © 2025 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
